Phaselis_Arastirmalari

Phaselis Araştırmaları

 (2012-2014)

Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumunu Araştırma Projesi, Akdeniz Üniversitesi Tarih Bölümü Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı başkanlığınca hazırlanarak 2011 yılında T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne sunulan beş yıllık yüzey araştırması projesidir. Proje, Akdeniz Üniversitesi tarafından Batı Antalya’da (Ksanthos, Tlos, Patara, Myra, Andriake ve Rhodiapolis antik kentlerinde) yürütülen bir dizi kazı ve yüzey araştırmasının merkez Antalya’ya doğru genişletilmesi yolundaki eğilimlerimizin bir yansımasıdır. Amacımız, son otuz yıldır “güneş, kumsal ve deniz”i ile tanınan Phaselis Antik Kenti’nde sürdürülebilir cross/interdisipliner bilimsel çalışmalar gerçekleştirerek akademik ve kamusal açıdan kenti cazibe merkezi haline getirmektir. Böylelikle bir yandan son birkaç yılda Antalya’nın kültür ve turizm yaşamında ortaya çıkan gelişmelere katkı sağlanırken diğer yandan da üniversitemiz bünyesinde kurulan ve Akdeniz Uygarlıklarını Araştırma Enstitüsü için son derece verimli bir ulusal araştırma ve uygulama sahasının temin edilmesi sağlanacaktır.

Kentlerin ekonomik, politik, kültürel, sosyal ve mekansal boyutları ile bu boyutların farklı düzeylerde bir araya gelmesi, zaman içerisinde değişen ve dönüşen, bağlam ve süreç bağımlı yapılar olması dolayısıyla Phaselis’te yürütülen yüzey araştırmasına jeomorfoloji ve ekoloji gibi aslen topografya ve doğa bilimleri alanında çalışan bilim insanları da eklemlenmiştir. Böylelikle Phaselis’in doğasının dönüştürülerek bir yaşam alanına çevrilmesi, kent yaşamının temel dinamikleri olan flora ve fauna gibi ekolojik faktörlerin tespit edilerek korunması yönünde tedbirlerin alınması mümkün kılınabilecektir. Bunun yanı sıra kentteki lagünün rehabilite edilerek eski halini alması yörenin biyolojik çeşitliliğine zenginlik katacaktır. Bu perspektiften bakıldığında, Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu Yüzey Araştırması’nın öncül ve ardıl araştırmalar için bağlayıcı; gelecekteki çalışmalar için yönlendirici bir temel teşkil ederek Phaselis özelinde bütüncül bir araştırma birikiminin oluşturulmasına olanak sunması planlanmaktadır

Kent tarihi araştırmaları ile alan yönetiminin sistemli ve sürdürülebilir kılınması ortaya çıkacak sonuçları doğrudan etkileyebilen son derece kritik bir öneme sahiptir. 1811 yılından itibaren, farklı amaç ve doğrultularda ilerleyerek kesintilerle 2000 yılına değin süregelen Phaselis araştırmalarında bu iki temel unsurun eksikliği hayli belirgin bir görünüm kazanır. Bu özverili çalışmalar, bilimsel nitelikleri açısından son derece verimli olmalarına karşın, belirli bir süreklilik göster(e)medikleri için kentin gerek bölgesel gerekse Akdeniz özelindeki konumunun kavranmasına olanak sunacak ayrıntılı bir veri bütünü oluşturmazlar. Phaselis’in keşfinin 200. yılında başladığımız Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu Yüzey Araştırması’nda, önceden saptanmış hedefler çerçevesinde, sistemli süreçler yoluyla veri toplanıp ve bu verilerin farklı araştırmacı grupları tarafından yöntemli ve bilimsel olarak ele alınması amaçlanmaktadır. Bunu yaparken salt arkeoloji/sualtı arkeolojisi, epigrafi, mimari, nümizmatik ya da tarih alanında değil; eskiçağ bilimlerinin tümünün bir araya geldiği disiplinlerarası çalışma sistematiğiyle çok yönlü ve kontrol edilebilir yeni bilgilerin açığa çıkarılması hedeflenmektedir.

 

Phaselis Antik Kenti

Phaselis Kent Konumu ve Teritoryum Sınırları

Günümüzde Kemer İlçesi’nin Tekirova Beldesi idari sınırları içerisinde kalan Phaselis Antik Kenti teritoryumunun arkeolojik buluntular, epigrafik veriler ve tarihi coğrafi bilgiler ışığında belirlenen sınırları; kuzeyde Gökdere Vadisi’ne ulaşmakta, güneyde Üç Adalar’dan Tahtalı Dağı istikametinde çekilecek bir hat doğrultusunda devam etmekte, batıda ise Çandır Vadisi boyunca uzanmaktadır.

Kent ve Teritoryum Araştırmaları

Kent ve Teritoryumunu İnter/Cross Disipliner Açılardan Ele Alarak İnceleyen Bilimsel Bir Proje…

Teritoryal Araştırmalar

Kentin tarihsel coğrafi birikimi, toprak üstü materyal kültür kalıntıları, hidrografik ve demografik yapısıyla antik yerleşimin temellendiği topografyanın sunduğu beşeri ve fiziki koşulları alan arkeolojisi perspektifinde incelemeyi amaçlar.

Epigrafik Araştırmalar

Kent ve teritoryumunda bugüne kadar bilinen ve yeni gün ışığına çıkarılan belgeler aracılığıyla Phaselis’in idari, iktisadi ve kültürel hayatının yanı sıra historiografyasını aydınlatmayı kendisine konu edinir.

Kent ve Akropolis Araştırmaları

Phaselis’in yerleşim akeolojisini kentin tarihsel gelişim süreci içerisinde mimari dokusu ve taşınmaz kültür varlıkları özelinde değerlendirmeyi ve çok yönlü araştırma birikimi içinde analiz etmeyi hedefler.

Flora-Fauna Araştırmaları

Phaselis ve hinterlandındaki endemik bitki ve hayvan çeşitliliğinden, kentin antikçağ kosmetik üretimi ve endüstriel tarım hacmine, mimari doku ve sikkeler üzerindeki floral-faunal betimlemelerden günümüzdeki tespit ve koruma durumlarına değin çok yönlü tetkikler yaparak akademik ve toplumsal farkındalık yaratır.

Ekolojik Araştırmalar

Phaselis ve teritoryumundaki vektörel çalışmalardan, arkeolojik kalıntılar üzerindeki liken ve mantar çeşitliliğine, iklimsel değişimlerin kentin lagünü ve limanları üzerindeki olumsuz etkisinden sivrisinek popülasyonun artmasına ve salgın hastalıklar sebebiyle kentin terk edilmesine kadar süreç bağımlı çevresel faktörleri belgeler.

Liman ve Sualtı Araştırmaları

Üç limanı, mendirekleri ve lagünüyle Bronz Çağı’ndan geç antikçağa kadar Doğu Akdeniz ticaret rotalarının önemli portulan‘larından biri olan kentin liman donatılarını, yapılarını ve sualtı kalıntılarını inceler.

Projeler

Akdeniz Gemileri Phaselis’e Yelken Açtı

Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsünün daha önce Akdeniz Üniversitesi Yerleşkesi’nde düzenlediği “Fora Yelken: Akdeniz ve Gemileri” adlı sergi, Phaselis Antik Kenti’ne taşındı. Geçmişten bugüne Akdeniz’de kullanılan gemilerin kara kalem çizimleri ve bilgi panolarını içeren sergi, antik kenti ziyarete gelen turistlerden büyük ilgi gördü. Akdeniz’de geçmişten bugüne kullanılan gemilerin Kara Kalem çizimleri ile bilgi panolarını içeren “Fora […]

Phaselis’te Yetişen Bir Bitki: “Lathyrus Phaselitanus”

Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Göktürk:   “Bilim insanlarımızın çalışmasıyla artık her sekiz günde Türkiye’den yeni bir tür tanıtılır hale geldi. Bunun yanında Türkiye’nin gidilemeyen daha o kadar çok yeri var ki özellikle doğuda… Buralara da gidilse tür sayısının daha da artacağını düşünüyorum” Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi […]

Antik Kokunun İzinde

Antalya’daki Phaselis antik kentinde yapılan arkeolojik araştırmaların sonucunda 2 bin 500 yıldır yetişen kırmızı zambaklarla parfüm, güllerden de yağ üretilecek. Antalya’nın Kemer ilçesinin yakınlarındaki Phaselis antik kentinde geçen yıl başlatılan yüzey araştırmalarının bu yıl ikincisi gerçekleştiriliyor. Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Murat Arslan’ın başkanlığında yürütülen araştırmaların sonucunda, flora, biyoloji ve kimya gruplarıyla işbirliği […]

Phaselos Projesi: Antik Fasülye ile Phaselis-İskenderiye Ekspedisyonu

Phaselos Projesi: Antik Fasülye ile Phaselis-İskenderiye Ekspedisyonu Phaselis Antik Kenti’nde adını benzerliğinden dolayı fasülye kelimesinden alan bir gemi türü olan phaselos, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen proje kapsamında yeniden canlandırılacak. Uluburun batığının replikasını da yapan 360 Derece Araştırma Grubu üyelerinin destek vereceği çalışmada Phaselos, Phaselis Antik Kenti içinde tamamen antik çağın teknolojisi kullanılarak inşa […]