Domitian_Agorasi

Domitian Agorası

Kentte kesin olarak tarihlendirilebilen en erken yapı, girişinin üzerindeki ithaf yazıtından dolayı, imparator Domitianus’a adandığı öğrenilen Domitian Agorası’dır. Söz konusu yapı güneybatıda güney limanına doğru meyilli olan arazi üzerinde, bir koruma duvarı sayesinde suni olarak oluşmuş olan bir teras üzerinde durmaktadır. Bu alanda şimdiye kadar herhangi bir kazı yapılmadığı için, agora içinde bulunan dükkanların ve onların önünde bulunan portikoların ne şekilde düzenlendiği bilinememektedir. Fakat söz konusu alanın 8 farklı yapıyla çevrelenen oldukça geniş bir yapı kompleksine ait olduğu tespit edilebilmektedir. Güneydoğu ve güneybatı tarafı farklı büyüklükteki odalarla çevrilirken, kuzeybatı tarafında sadece alanı sınırlayan bir koruma duvarı görülebilir. Kuzeydoğu tarafı açık bırakılmıştır. Ortada tetragonal agora’nın güneybatı cephesi optik bir son oluşturur.

Kuzey cephede yer alan tonozlu kemer

Kuzey cephede yer alan tonozlu kemer

Kuzeybatı duvarı kuzeye doğru bir dönemeç yapar ve yaklaşık 10 metre kadar sonra bu arazi içinde kaybolur. Muhtemelen kuzeybatı-güneydoğu istikametinde uzanan önemli bir caddeyle bağlantılı olan bir sokağı karşılar. Agora’nın, güneybatı tarafındaki bölümleri destek direkleriyle güçlendirilmiş teras duvarı üzerinde güney limanına bakan bir dizi pencere sırasına sahiptirler.

Yapının, anacadde boyunca, basamakla yükseltilmiş alan üzerinde uzanan ön cephesinde iki giriş vardır. Fakat bu girişler, herhangi bir mal veyahut da araç girişi için değil de sadece şahıslar için yapılmış olmalıdır. Söz konusu cephenin kuzey kısmında yer alan giriş tonozlu bir kemer ile vurgulanır. Diğer girişin birbirine paralel her iki monolit kapı lentosundan cephe tarafındaki hala in situ’yken diğeri iç tarafa düşmüştür. Cephe tarafındaki lento üzerinde benzer formda bir lento bulunur. Kapı lentosunun cephe tarafındaki bloğu tabula ansata üzerinde yapı yazıtını taşır. Hala bir kısmı in situ olarak kapı üzerinde bulunan yazıt şöyledir:

Tanrısal Vespasianus’un oğlu, pontifex maximus, 13 kere tiribunica potestas, 22 kere imparator, 16 kere consül olan, süresiz censor, vatanın babası İmparator Caesar Domitianus Augustus (bu yapıyı yaptırdı). Detaylı Bilgi

Yazıt üzerinde imparatorun adının olduğu kısım tıraşlanmıştır. İmparator Domitianus, hükümranlığı zamanında yaptığı kötü davranışlar ve aşırılıklar yüzünden, 18 Eylül 96 yılındaki ölümünün ardından damnatio memoriae ilan edilmiştir. Bundan dolayı hatırasının kalmaması için heykelleri tahrip edilmiş, yazıtlarda adının geçtiği yerler burada gördüğümüz gibi kazınarak silinmiştir. 14 Eylül 93 – 13 Eylül 94 yılına tarihlenen ithaf yazıtında yapının ne olduğu kaydedilmemiştir. J. Schäfer bu kompleksin, gerek konumu gerek yapı karakteri dolayısıyla agora olabileceğini ve güneyindeki yapı tesisleri ile ana caddenin kuzey hattının büyük bir olasılıkla planlanmasını şart koştuğunu düşünmektedir. Buna göre ana caddenin kuzey hattı da İ.S. 1. yüzyılda inşa edilmiştir. Tetragonal agoranın tersine çok odalı olan bu agora yapısı çok daha fazla fonksiyona hizmet ediyor olmalıdır.