İmparator Traianus İçin Bir Onurlandırma

Bilgi

Materyal:
Buluntu Yeri: Hadrianus Kapısı’ndan güney limanına giden modern patikanın yanında, geç bir duvarda devşirme malzeme olarak bulunmuştur.
Orijinal Lokalizasyonu: Bilinmiyor / In-situ
Son Kayıt Yeri: Tiyatronun güneybatısındaki sırt üzerinde.
Ölçüler: Yükseklik: 0.84 m; yan yüzde: 0.68 m; genişlik.: 0.565 m; derinlik: 0.32-47 m; harf yüksekliği: 0.042-45 m; satır yüksekliği: 0.055-56 m.
Metin: Tek Yüzde/Ön Yüzde/İki Tarafında/Yan Tarafında/Alınlıkta
Tarih: İ.S. 2. yüzyılın başı.
Kopyalayan:
Kopyalama Tarihi:
Edisyon: Blackman 1981, 145 vd, nr. 3 (levha 72, 1).
BibliografyaYrd. Doç. Dr. Nihal TÜNER ÖNEN tarafından yayına hazırlanmaktadır.

Metin

[Αὐτοκράτορα Καίσαρα] [Τραιαν]ὸν Δ[ακικόν] [Π]αρθικὸν Φ[αση]-
λειτῶν βουλὴ
καὶ ὁ δῆμος

Çeviri

Phaselislilerin Boule ve Demos’u
İmparator Caesar Traianus
Dacicus Particus’u (onurlandırdı).

 

Yorum

Str. 1 ΟΝ’dan sonraki harf Α, Λ, Δ ya da Μ harflerine olanak tanımaktadır, Blackman. Onurlandırılan İmparatorun kimliği açık olmamakla birlikte, Parthicus unvanı seçenekleri sınırlamaktadır. İmparator Traianus (İ.S. 116), M. Aurelius (İ.S. 166), L. Verus (İ.S. 165), Septimius Severus (İ.S. 198) ve Caracalla (İ.S. 211) Parthicus unvanını alan imparatorlardır. İlk satırdaki harfin ne olduğu kesin olarak tespit edilebilirse o zaman buradaki imparator hakkında bir ip ucu yakalanabilir. Eğer ilk satırdaki harf Α (alpha) olarak kabul edilirse, burada Armenicus, Adiabenicus ya da Arabicus unvanları beklenebilir. Hem Parthicus hem de bu unvanlardan birini alan imparatorlara bakıldığında; M. Aurelius ve L. Verius’un Armanicus, Septimius Severus ve Caracalla’nın da Arabicus ve Adiabenicus unvanlarını aldıkları görülür1. Fakat yazıtın harf karakteri İ.S. 2. yüzyılın ilk yarısından daha geç bir tarihe olanak tanımadığından, buradaki imparatorlar söz konusu olamazlar. Blackman bu satır için Ἄ[ριστον] tamamlamasının uygun olduğunu düşünmüştür2. İmparator Traianus bu unvanı 114 yılında almıştır3, fakat bu unvan Yunanca yazıtlarda çok fazla kullanılmamıştır. Eğer ilk satırdaki harf Δ (delta) olarak kabul edilirse, Δ[ακικὸν] tamamlaması yapılabilir. İmparator Traianus bu unvanı 102 yılında almıştır4. Bu olasılık kabul edilirse ikinci satır [Τραιαν]ὸν Δ[ακικόν] olarak tamamlanabilir. Yukarıdaki tek satırlık alanda da [Αὐτοκράτορα Καίσαρα] tamamlaması yapılabilir. Traianus’un İ.S. 98-117 tarihlerine denk gelen hakimiyet yılları da bu olasılığı güçlendirmektedir. Phaselis kentinin İmparator Traianus’a yaptığı bu ithaf, imparatorun Parth Seferi sırasında hastalandığı için Mezopotamia’ya düzenlemeyi düşündüğü seferden vazgeçmek zorunda kalıp, 117 yılının yazında Lykia sahili boyunca Italia’ya geri dönmek için Antiokheia’dan ayrılmasıyla ilişkilendirilebilir5. Procrator Caelius Florus’un Rhodiapolis’li euergetes Opramoas’a yazdığı bir mektup da bu konu hakkında bilgi vermektedir6. Procurator bu mektubunda imparatoru karşılama hazırlıklarına Lykia’lı euergetes olarak Opramoas’ın da katılması gerektiğini belirtir. Fakat Traianus sadece Kilikia’ya kadar gelebilmiş ve orada 10 Ağustos 117’de ölmüştür7. Phaselis’lilerin imparatoru Part Galibi olarak adlandıran yazıtı da bu karşılama hazırlıklarından biri olarak düşünülebilir.

  1.  Kienast 1996, 123 (Traianus), 139 (M. Aurelius, ), 158 (Spt. Severus), 163 vd. (Caracalla). 
  2. Blackman 1981, 146.
  3. Kienast 1996, 123.
  4. Kienast 1996,
  5. Traianus’ın hastalanması ve geri dönüş için Antiokheia’dan ayrılışı için krş. Rémy 1989, 296 vd.; Kokkinia 2000, 129.
  6. Kokkinia 2000, 25 IVA, 129.
  7. Krş. Halfmann 1986, 185, 188.