Aur. Bettia Anısı ve İyi Niyetinin Şükranı Olarak Kızı Aur. Bettia’yı Onurlandırıyor

Bilgi

Materyal: Dikdörtgen kaide.
Buluntu Yeri: Tiyatronun güneybatısındaki kule kalıntısının kuzey-kuzeybatı köşesi.
Orijinal Lokalizasyonu: Bilinmemektedir
Son Kayıt Yeri:  Tiyatro.
Ölçüler: Yükseklik: 1.08 m; Derinlik: 0.50 m; Genişlik: 0.48 m; Harf Yüksekliği: 0.030 – 0.035 m
Metin: Tek Yüzde/Ön Yüzde/İki Tarafında/Yan Tarafında/Alınlıkta
Tarih: Aurelia isminden dolayı en erken İ.S. 3. yy.
Kopyalayan: Nihal Tüner Önen
Kopyalama Tarihi: 18.09.2012
Edisyon: TAM II 1204.
BibliografyaYrd. Doç. Dr. Nihal TÜNER ÖNEN tarafından yayına hazırlanmaktadır.

Metin

Αὐρηλίαν Βεττί-
αν Εὐκρατίδου
τοῦ Ἀπελλᾶ Φαση-
λεῖτιν, γυναῖκα σώφρο-
5 να καὶ φίλανδρον καὶ
πρώτην τῆς πόλεως
γενομένην, ἱερασαμέ-
νην τῶν θεῶν Σεβασ-
τῶν εὐσεβῶς καὶ φι-
10 λοτείμως καὶ τετει-
μημένην, γυναῖκα γε-
νομένην τοῦ ἀξιο-
λογωτάτου Αὐρηλίου
Ζηνικέτου γ´ Φασ[η]-
15 λείτου παντάρχ[ον]-
τος καὶ φιλοπάτ[ρι]-
δος, Αὐ[ρ]ηλ(ία) Βεττία
Κο[λ]αλή[με]ος δὶς ἡ κ[αὶ] Μυ[ρ]τ[ι]<λ>ὶς [Φ]ασηλεῖτις
20 τὴν γ<λ>υκυτάτην θυγ[α]-
τέρ[α] μνήμης καὶ εὐ[νοί]-
ας χάρ<ι>ν.

Çeviri

Phaselis’li Murtilis olarak da bilinen, Kolalemis’in oğlunun kızı Aurelia Bettia, basiretli ve kocasever bir kadın ve kentin önde gelenlerinden, dindar ve onursever bir şekilde imparator kültü rahibeliği yapmış ve onurlandırılmış olan, pek sevgili kızı, tüm memuriyetleri yapmış, vatansever ve övgüye layık bir kişi olan Phaselis’li Aurelius Zeniketes torunu Zeniketes’in karısı, Apellas oğlu Eukratides’in kızı Aurelia Bettia’yı, anısı ve iyi niyetinin şükranı dolayısıyla dikti.

 

Yorum

Str. 1 Βέττιος (lat. Vettius) isminin feminen şekli olan Βεττία (lat. Vettia) bu şekliyle sadece bu yazıtta geçmektedir. İsmin Yunanca şekli Οὐεττία’dır1
Str. 2 Adalarda ve Rhodos’ta da oldukça sevilen Εὐκρατίδης ismi2, Phaselis’te bununla birlikte üç yazıtta (Nr. 35 ve 36) ve İ.Ö. 3.yüzyıl sonlarından Helenistik bir sikkede belgelenmiştir3.
Str. 3 Adalar ve Yunanistan ana karasında sıkça kullanılan bir isim olan Ἀπελλᾶς4 Anadolu’da ve Lykia’da da sıkça belgelenmektedir5.
Str. 7-9 ἱερασαμένην τῶν θεῶν Σεβαστῶν Phaselis’teki imparator kültüne işaret eder. İmparator kültü rahibeliği oldukça önemli bir görevdir6.
Str. 14 Ζηνίκετης ismi Kilikia’lı korsan başının kentte hala unutulmadığını göstermektedir. Bu isim Zeniketes’in karargahı olan Phaselis’in komşu kenti Olympos’ta da karşımıza çıkmaktadır7. Tanrı Ζεύς’un isminden köklenen Ζηνίκετης ismi bu iki kent dışında Lykia’da şimdiye kadar belgelenmemiştir8.
Str. 14 Κο[λ]α̣λ̣ή[μι]ος, Kalinka. Kolalemis ismi hakkındaki açıklamalar için bkz. Nr. 22.
Str. 19 Μυρτιλίς ismi Μύρτιλος’un dişi halidir. Yunanistan’da ve Anadolu’da sık sık belgelenen Μύρτιλος’un9 aksine Μυρτιλίς’e rastlanmamaktadır. Italia’dan Μυρτιλλίς ismi belgelenmiştir10.

  1. krş. IG II2 12348; IG IX, 2, 833; Φλα. Οὐεττίαν. Yuanacadaki β harfinin Latincedeki v harfine karşılık gelmesi ve Yunanca’ya ου diftongu ile çevrilmesi hakkında bkz. Gignac 1981, 68 vd.; Brixhe 1984, 39.
  2. Krş. Fraser – Matthews 1987, 179;  Fraser – Matthews 2000, 158.
  3. Heipp-Tamer 1993, 124, nr. 149-154. Bu isim için bkz. Pape – Benseler 1884, 411
  4. Krş. Fraser – Matthews 1987,  49; Fraser – Matthews 1997, 41; Fraser – Matthews 2000, IIIA 48; III B 45.
  5. TAM II nr. 337, 632, 668, 717.
  6. Evli kadınların bu göreve getirilmeleri ve ayrıcalıkları için krş. Wörrle 1988, 101 vd.
  7. TAM II/3 951
  8. Bu isim için bkz. Pape- Benseler 1884, 444.
  9. Krş. Fraser – Matthews 1987, 322; Fraser – Matthews 1997, 323; Fraser – Matthews 2000, 308, IIIB s. 295.
  10. Krş. Fraser – Matthews 2000, 308.